Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển và có nhiều biến động, việc hiểu rõ các quy định pháp luật về thủ tục phá sản doanh nghiệp là rất cần thiết. Luật Phục hồi, phá sản mới (Luật số 142/2025/QH15) được Quốc hội thông qua vào ngày 11/12/2025 và có hiệu lực từ 01/03/2026, đã quy định rõ về thủ tục phá sản rút gọn. Thủ tục này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực tiễn mà còn giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp gặp khó khăn. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về thủ tục phá sản rút gọn và các trường hợp được áp dụng.
1. Thủ tục phá sản rút gọn là gì?
Thủ tục phá sản rút gọn là quy trình pháp lý được thiết kế nhằm đơn giản hóa các bước trong việc giải quyết tình trạng mất khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Luật Phục hồi, phá sản 2025 đưa ra quy định cho phép áp dụng thủ tục này trong những trường hợp cụ thể, giúp giảm thiểu phức tạp và thời gian xử lý hồ sơ.
1.1. Lợi ích của thủ tục phá sản rút gọn
- Tiết kiệm thời gian: Thủ tục này được thiết kế nhằm rút ngắn thời gian xử lý, cho phép các doanh nghiệp giải quyết nhanh chóng các vấn đề tài chính và dứt điểm hoạt động không còn khả năng.
- Giảm chi phí: Doanh nghiệp không phải chi trả nhiều cho các thủ tục pháp lý phức tạp, từ đó giảm gánh nặng tài chính trong giai đoạn khó khăn.
- Đơn giản trong quy trình: Thủ tục này yêu cầu ít tài liệu và bước thực hiện hơn so với thủ tục phá sản thông thường, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp quy mô nhỏ.
1.2. Quy trình thực hiện
Thủ tục phá sản rút gọn gồm các bước chủ yếu như sau:
- Nộp đơn yêu cầu phá sản: Doanh nghiệp hoặc cá nhân có quyền nộp đơn yêu cầu khi nhận thấy mất khả năng thanh toán.
- Thẩm định hồ sơ: Tòa án sẽ thụ lý hồ sơ và xác minh tình trạng mất khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
- Tuyên bố phá sản: Trong thời gian quy định, Tòa án sẽ xem xét và có thể tuyên bố doanh nghiệp phá sản hoặc chuyển sang quy trình thông thường.
2. Các trường hợp được áp dụng thủ tục phá sản rút gọn
Luật Phục hồi, phá sản 2025 chỉ định rõ sáu trường hợp mà thủ tục phá sản rút gọn có thể được áp dụng:
- Doanh nghiệp, hợp tác xã có từ 20 chủ nợ không có bảo đảm trở xuống: Trường hợp doanh nghiệp hoặc hợp tác xã có nợ tồn đọng dưới mức quy định giúp tạo điều kiện thuận lợi để nhanh chóng giải quyết các khoản nợ mà không gây thêm áp lực.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã nhỏ và siêu nhỏ: Những doanh nghiệp thuộc nhóm này thường có quy mô tài chính hạn chế. Thủ tục rút gọn sẽ giúp họ dễ dàng hơn trong việc khắc phục tình trạng nợ và phục hồi hoạt động.
- Doanh nghiệp không còn tài sản hoặc tài sản không thể thanh lý: Khi doanh nghiệp không còn tài sản hoặc có nhưng không truy thu được, quy trình rút gọn sẽ tránh việc lãng phí thời gian và tài nguyên vào những vấn đề không khả thi.
- Tổ chức tín dụng: Nếu một tổ chức tín dụng không còn khả năng thanh toán, thủ tục phá sản sẽ được thực hiện nhanh chóng để bảo vệ lợi ích của người gửi tiền và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.
- Doanh nghiệp bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm gặp khó khăn trong hoạt động và đã bị chấm dứt biện pháp kiểm soát nhưng chưa khắc phục được sẽ chịu áp dụng thủ tục rút gọn để xử lý các vấn đề khó khăn nhanh chóng.
- Trường hợp khác theo quy định của pháp luật: Ngoài các trường hợp trên, Tòa án cũng có quyền áp dụng thủ tục này cho những tình huống cụ thể khác theo quy định để đáp ứng linh hoạt tình hình thực tiễn.
>>> Giải đáp: Doanh nghiệp phá sản ai chịu trách nhiệm khoản vay với ngân hàng?
3. Quy trình thực hiện thủ tục phá sản rút gọn
Quy trình thực hiện thủ tục phá sản rút gọn bao gồm các bước chi tiết như sau:
3.1. Đăng ký yêu cầu mở thủ tục phá sản
- Người có quyền nộp đơn: Chủ doanh nghiệp, người đại diện hợp pháp, hoặc cổ đông có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp không còn khả năng thanh toán.
- Nộp hồ sơ: Bắt đầu bằng việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản tới Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Hồ sơ cần phải đầy đủ và chính xác để đảm bảo Tòa án có thể thụ lý.
3.2. Tòa án thụ lý đơn yêu cầu
Tòa án sẽ xem xét hồ sơ yêu cầu mở thủ tục phá sản và kiểm tra tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí của thủ tục rút gọn, Tòa án sẽ tiếp tục xử lý theo quy định.
3.3. Thông báo cho các bên liên quan
Sau khi thụ lý, Tòa án thông báo cho các bên liên quan (chủ nợ, người lao động, ban quản lý doanh nghiệp) về thủ tục đang tiến hành. Đồng thời, cung cấp các thông tin cần thiết về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quy trình giải quyết phá sản.
3.4. Tuyên bố phá sản
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày thông báo, Tòa án sẽ xem xét và có thể tuyên bố doanh nghiệp phá sản nếu các điều kiện được Hội đồng xét duyệt thông qua. Nếu không đủ điều kiện, vụ việc sẽ được chuyển sang thủ tục phá sản thông thường và thông báo cho các bên liên quan.
3.5. Chi phí thủ tục
Khi thực hiện thủ tục phá sản rút gọn, doanh nghiệp cần lưu ý đến các khoản chi phí như lệ phí nộp đơn yêu cầu phá sản, chi phí tư vấn pháp lý và các khoản khác liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ tài chính trong quá trình xử lý phá sản.
4. Các loại hồ sơ cần chuẩn bị
Để quá trình thực hiện thủ tục phá sản rút gọn diễn ra suôn sẻ, các bên liên quan cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Chi tiết các loại hồ sơ cụ thể bao gồm:
4.1. Hồ sơ đề nghị
- Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản: Cần điền đầy đủ thông tin liên quan đến doanh nghiệp, tình trạng tài chính, lý do yêu cầu phá sản và các thông tin khác theo quy định.
- Giấy tờ chứng minh tình trạng tài chính: Bao gồm báo cáo tài chính, bảng kê khai tài sản, nợ và các tài liệu chứng minh tình hình hoạt động của doanh nghiệp.
4.2. Tài liệu bổ sung
- Tài liệu từ cơ quan thuế: Chứng minh tình trạng nợ thuế của doanh nghiệp, nếu có. Việc này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Tòa án trong quá trình thẩm định hồ sơ.
- Bằng chứng chính xác về tình trạng sở hữu tài sản: Các tài liệu này sẽ giúp cơ quan thuế và Tòa án có cái nhìn tổng thể về tài sản mà doanh nghiệp đang nắm giữ và việc thanh lý chúng trong trường hợp cần thiết.
4.3. Các chứng từ khác
- Văn bản cam kết từ các bên liên quan: Chứng minh các khoản nợ còn lại, các nghĩa vụ tài chính và tịch thu tài sản.
- Hướng dẫn rõ ràng đối với cơ quan thuế: Tài liệu này góp phần chứng minh doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế trước khi nộp hồ sơ yêu cầu phá sản.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác sẽ giúp cho quy trình phê duyệt xóa nợ diễn ra thuận lợi hơn, cho phép doanh nghiệp có thể nhanh chóng chuyển tiếp sang trạng thái hoạt động mới hoặc tái khởi động kinh doanh sau khi xử lý xong các vấn đề tài chính.
>>> Tìm hiểu: 9 Nguyên nhân làm doanh nghiệp phá sản.
Kết luận
Thủ tục phá sản rút gọn, theo quy định trong Luật Phục hồi, phá sản 2025, là một công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp giải quyết khó khăn tài chính một cách nhanh chóng và hiệu quả. Những quy định cụ thể và rõ ràng không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp chấm dứt hoạt động một cách hợp pháp mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan trong quy trình.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ về thủ tục phá sản hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẵn sàng cung cấp thông tin chi tiết và tư vấn, hỗ trợ bạn trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý một cách chính xác và hiệu quả, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn trong mọi giao dịch.
>>> Xem thêm: Chính sách hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh năm 2026.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Tin cùng chuyên mục
